Verlopen crème of zonnebrandcrème: wat zijn de echte risico’s?

Ik krijg vaak de vraag of een product waarvan de datum verstreken is, weg moet of niet. Is een verlopen crème gevaarlijk? En een verlopen zonnebrandcrème? Men zal je graag zeggen dat je je strikt aan de data moet houden, om te voorkomen dat bacteriën zich vermenigvuldigen. Maar in onze winkel zitten de meeste producten in een flacon: je steekt er je vingers niet in en je brengt ze niet aan op je lippen (behalve lippenbalsems en sticks). Het is voor die meerderheid van producten dat ik de volgende tips schrijf.

Vervaldatum of aanbevolen gebruiksdatum?

Op een bruiningsproduct zie je zelden een echte vervaldatum. Meestal is het een aanbevolen gebruiksdatum, of een gebruiksduur na opening. En dat is iets heel anders.

In Europa moet een cosmetisch product dat minder dan 30 maanden houdbaar is, een datum van minimale houdbaarheid vermelden (‘ten minste houdbaar tot einde…’). Daarboven draagt het alleen het PAO-symbool (Period After Opening): een klein open potje met een getal, bijvoorbeeld ‘12M’ voor 12 maanden na opening. Met het lotnummer kan de fabrikant de productiedatum terugvinden.

Die data zijn bedoeld om de slechtste situaties op te vangen: een product dat warm bewaard wordt (zonnestudio’s zijn zelden koele plekken), in volle zon (klassiek in een etalage), of dat tijdens het transport bevroren is. De fabrikanten voegen trouwens antioxidanten en bewaarmiddelen toe zodat het product stabiel blijft, waardoor veel producten trager veranderen dan voorzien.

Wat echt telt: de bewaring

Omgekeerd kan een product dat in volle zon of op een vochtige plek staat, of slecht afgesloten is, al lang voor de datum op de verpakking achteruitgaan. Vertrouw dus niet alleen op de datum, en ook niet alleen op hoe lang de flacon al open is. Bewaar je cosmetica op de koelste en droogste plek van je huis (onze voorraad ligt in een ruimte die het hele jaar tussen 5 en 15 °C blijft), en sluit ze na elk gebruik goed af. Maar overdrijf ook niet: een product waarvan de aanbevolen gebruiksduur al 6 maanden of langer verstreken is, heeft zijn tijd gehad.

Welke risico’s heeft een verlopen crème?

In de overgrote meerderheid van de gevallen geen enkel ernstig risico. Meestal verliest het product wat van zijn werkzaamheid, begint het slecht te ruiken of verandert het van uiterlijk. In het slechtste geval kan het effecten geven die eerder vervelend dan gevaarlijk zijn: roodheid, jeuk, irritatie. Dat geldt voor een hydraterende crème net zo goed als voor een bruiningsversneller.

En een verlopen zonnebrandcrème?

Dat is iets anders, en het is de enige uitzondering op mijn tips. Een zonnebrandcrème moet je huid beschermen tegen UV-stralen. Met de tijd en de warmte kunnen de filters minder goed werken: de vermelde bescherming (SPF) is alleen gegarandeerd tot de aangegeven datum, en onder de voorziene bewaaromstandigheden. Een verlopen zonnebrandcrème, of een die een hele zomer in je strandtas heeft gezeten, stelt je bloot aan zonnebrand. Twijfel je, vervang ze dan.

Om opnieuw te beginnen met een nieuwe bescherming raad ik That'so Pure Sun SPF 20/30/50 aan: een zonnespray met opbouwbare bescherming (één laag voor SPF 20, twee voor SPF 30, drie voor SPF 50+), die ook bruiningsactieven met tyrosine bevat. Om te zwemmen en te sporten: de zonnebrandlotion SPF 50 met bronzers van Australian Gold, 80 minuten waterbestendig.

Hoe weet je of een product nog goed is?

Vertrouw op je zintuigen. Ruikt het product niet meer zoals gewoonlijk, is het niet meer homogeen, is de kleur duidelijk veranderd, zie je sporen van schimmel? Gooi het weg. Dat geldt ook voor een verlopen zelfbruiner: zijn de kleur of de geur veranderd, gebruik hem dan niet meer. In de andere gevallen doe je bij de minste twijfel een test: breng een kleine hoeveelheid aan op een gevoelige zone (hals, binnenkant van de elleboog of knieholte) en wacht af of je huid reageert.

Een goede deal: producten met een korte houdbaarheid in aanbieding

Aarzel niet om producten met een korte of licht verstreken datum te kopen, op voorwaarde (en alleen op voorwaarde) dat ze nooit geopend zijn. Ze zijn vaak in aanbieding: je vindt ze in onze categorie korte houdbaarheid.

Vergeet niet dat de fabrikanten liever hebben dat je verlopen producten weggooit, omdat je dan nieuwe koopt. Ook al is het mijn vak om je producten te verkopen, wie me kent, weet dat ik mijn klanten liever als partner behandel.

Veelgestelde vragen

Mag je een verlopen crème nog gebruiken?

Voor de meeste bruiningsproducten wel, als het product goed bewaard is en zijn geur, kleur en textuur heeft behouden. Bij de minste twijfel test je het op een kleine zone van je huid. Enige uitzondering: zonnebrandcrème, die vervang je.

Wat betekent ‘12M’ op een cosmetisch product?

Dat is het PAO-symbool: het product blijft 12 maanden goed na opening. Noteer de openingsdatum op de flacon, dat is de eenvoudigste manier om het bij te houden.

Kan een verlopen crème gevaarlijk worden?

Zelden. Een slecht bewaarde crème kan besmet raken, vooral een open pot waar je je vingers in steekt: een onaangename geur, een ander uiterlijk, en soms huidirritatie. Een gesloten flacon die koel bewaard wordt, veroudert veel beter.

Samengevat

Een verstreken datum maakt een product niet gevaarlijk: de bewaring, de geur en het uiterlijk tellen. Alleen een verlopen zonnebrandcrème moet je vervangen, omdat haar bescherming niet meer gegarandeerd is. Bewaar je producten koel en droog, test bij de minste twijfel, en profiteer van producten met een korte houdbaarheid tegen een lagere prijs in onze aanbiedingen.

M@nu